• گوته: استعداد در فضای آرام رشد میکند و شخصیت در جریان کامل زندگی.
  • شکسپیر: اگر قرار است برای چیزی زندگی خود را خرج کنیم ، بهتر آن است که آنرا خرج لطافت یک لبخند و یا نوازشی عاشقانه کنیم.
  • ارد بزرگ: ره آورد گفتگو با نادان دو چیز است : نخست از دست دادن بخشی از عمر و دیگری گرفتار شدن ، به افکار پوچ و بی ارزش.
  • روسو : بهترین وسیله برای جلب محبت دیگران ، نیکی در باره آنها ست.

آشپزی

اجتماعی

سبک زندگی

سلامت

سیاست

فرهنگ و هنر

فناوری

مذهبی

محیط زیست

کسب و کار

ساز تنبور

نکاتی آموزنده درباره ساز تنبور و معرفی تکنیک ها

تنبور نام باستانی ساز‌های مضرابی خانواده‌ی دوتار، از ساز‌های قدیمی ایران و ساز آیینی و مذهبی سلسله‌ی یارسان در غرب ایران است. تنبور از معدود ساز‌های رایج در ایران است که مقدس شمرده می‌شود. طبق یافته‌های باستان شناسان این ساز قدمتی ۶۰۰۰ ساله دارد. یکی از این اسناد تاریخی مجسمه‌ای واقع در شوش است که در حوالی مقبره‌ی دانیال نبی واقع شده است. زمان دقیقی برای اختراع این ساز گفته نشده است، ولی معتقدند که از قرن‌ها پیش از ظهور اسلام رواج داشته است.

در فرهنگ موسیقی ” ریمان ” برای واژه تنبور آمده است:

تنبور سازی است منسوب به ایرانیان و اعراب و از خانواده عود. “ریمان” عقیده دارد که این ساز در هندوستان “تمبوری” نامیده می‌شود که بیشک همان تنبور ایرانی است. در ایتالیا آنرا “تمبورو” و در قفقاز “تمپور” گویند. ارمنی‌ها مانند ایرانی‌ها آنرا تنبور می‌نامند.

حوزه‌ی اصلی ساز تنبور استان کرمانشاهان به خصوص منطقه‌ی گوران و صحنه و بخش‌های از استان لرستان است. تنبور از خانواده‌ی ساز‌های زهی مضرابی مقید است که با انگشتان دست نواخته می‌شود.

ویژگی‌های ظاهری و ساختاری تنبور

تنبور دارای کاسه‌ی طنینی یکپارچه یا ترکه‌ای به شکل تقریبا نیمه گلابی است و روی دهانه‌ی آن صفحه‌ای چوبی قرار می‌گیرد. کاسه‌ی طنینی با رابطی به نام گلویی به دسته‌ای نسبتا طویل متصل است که دستان‌ها روی آن بسته می‌شوند. تنبور در اصل دو وتر دارد، اما در چند دهه گذشته وتر اول را مضاعف کرده‌اند و آن را معمولا با سه وتر می‌نوازند. به همین دلیل تنبور‌های قدیم دو وتر و دو گوشی و تنبور‌های جدید سه وتر و سه گوشی دارند. از دیگر اجزای ساختمانی تنبور می‌توان به سیم گیر، خرک و شیطانک اشاره کرد.

 

کوک تنبور

تنبور بر اساس نحوه‌ی اجرا و رپرتوار کوک‌های مختلفی دارد.

 

تکنینک‌های اجرایی تنبور

تنبور را با چهار انگشت دست راست و بدون استفاده از مضراب مصنوعی می‌نوازند.

مضراب شُر، پس شُر، پیش شر، شر متوالی، راست با پنجه، راست با سبابه، چپ با سبابه، راست چپ با سبابه، چپ راست با سبابه، چپ با دو تک، ریز و دراب از مهم‌ترین تکنیک‌های دست راست و ویبراسیون عرضی و طولی، کندن و پنجه کاری از تکنیک‌های دست چپ‌ در تنبور هستند.

 

موارد و نوع استفاده‌ی تنبور

مهم‌ترین استفاده‌ی تنبور، همراهی در ذکر‌ها و مقام‌های مذهبی در مجالس ذکر سلسله‌ی یارسان است. از تنبور در موقعیت‌های دیگری مثل زیارتگاه‌های یارسان، مجالس سوگواری، مجالس انس و گاه مجالس شادمانی استفاده می‌کنند. امروزه گروه‌هایی متشکل از چند تنبور تشکیل شده‌اند و از این ساز در ترکیب با بعضی ساز‌های دیگر ایرانی استفاده می‌کنند.

مقامات تنبور بر اساس وزن و ریتم و آواز

1- مقام‌های سازی و آوازی با وزن آزاد؛ این مقام‌ها عمدتاً جزو مقام‌های مجلسی‌اند، مانند باریه، قطار، سید خاموشی

2- مقام‌های سازی و آوازی که دارای وزن کند هستند و ریتم ثابتی ندارند، مانند تنه میری، لامی لامی و رژیان دالاهو

3- مقام‌های سازی و آوازی که دارای وزن ثابت با سربند ثابتی هستند و در مراسم آیینی اجرا می‌شوند، مانند یار داوو، حقن حقن

4- مقام‌های صرفاً سازی که ریتم تندتری نسبت به سایر مقام‌ها دارند، مانند جلوشاهی، سوارسوار، بایه بایه

 

نوازندگان مطرح تنبور

1- منطقه‌ی کرمانشاهان: سید امراله شاه ابراهیمی (مشهورترین نوازنده تنبور ایران)

2- منطقه گوران: سید شمس الدین حیدری توتشامی، کادارا و کابشر، استاد سرخاو، لالو بیرخان، کاکی‌های گوراجو، کاعظم و کاکریم منهوئی، اله مراد حمیدی، سیدولی حسینی، درویش علی میر درویشی، سید محمود علوی، میرزا سید علی کفاشیان، علی اکبر مرادی، طاهر یارویسی، گل نظر عزیزی.

3- منطقه سرپل ذهاب: هوشنگ امیریان، رستم (فرامرز) امیریان، فرخ یادگاری، کیوان قلخانی، سید جواد حسینی، برزو امیریان، پویا فتاحی، کیومرث خالدپور، کورش شربتی، فرزاد شاهسواری، مجتبی بهرامی.

 

بیشتر بدانید: معرفی یکی از بهترین ساز های استان آذربایجان شرقی + گارمون

 

منبع : کتاب سازشناسی ایرانی از ارفع اطرایی و محمدرضا درویشی

  • 33

برچسب ها

مطالب پیشنهادی ما

دیدگاه های شما

دیدگاه خود را بنویسید

Please ورود to comment
avatar
  • مناسبت های روز:
  • 24 آبان روز کتاب و کتابخوانی
  • 25 آبان شهادت امام حسن عسکری علیه السلام [ ٨ ربيع الاول ]
  • 26 آبان روز جهانی فلسفه [ 17 November ]
  • 29 آبان میلاد رسول اکرم به روایت اهل سنت [ ١٢ ربيع الاول ]
  • 29 آبان روز جهانی کودک [ 20 November ]

نظرسنجی ها

دوست دارید سایت ما بیشتر چه مطالبی منتشر کند؟

مشاهده نتایج

در حال بارگذاری ... در حال بارگذاری ...
تبلیغات